Onze kerntaken

TenneT's belangrijkste taken bestaan uit het verzorgen van transportdiensten, het verzorgen van systeemdiensten en het faciliteren van de energiemarkt. Onze kerntaken vloeien voort uit onze aanwijzing als netbeheerder op grond van de Nederlandse Elektriciteitswet (E-wet) en de Duitse wet op de energiesector (Energiewirtschaftsgesetz, EnWG).

Ontdek onze kerntaken

Innovatie

Kunnen onderling gekoppelde thuisaccu’s en oplaadpunten voor elektrische auto’s bijdragen aan de handhaving van de elektriciteitsbalans? TenneT past innovatieve blockchain-oplossingen toe in proefprojecten in Duitsland en Nederland om flexibele toegang tot decentraal vermogen te faciliteren.

Lees meer
Ons hoogspanningsnet

TenneT beheert het hoogspanningsnet in Nederland en grote delen van Duitsland. TenneT transporteert elektriciteit op 110.000 Volt (110 kV) en hoger. Met ongeveer 23.500 kilometer aan hoogspanningsverbindingen, steken we de grenzen over en verbinden we landen.

Ontdek ons hoogspanningsnet

Netkaarten

Kaarten van ons onshore en offshore hoogspanningsnet.

Naar netkaarten
Elektriciteitsmarkt

De energiesector is volop in ontwikkeling. Het proces van de Europese marktintegratie begon enkele jaren geleden en heeft als doel marktpartijen in staat te stellen om gas en elektriciteit eenvoudig en efficiënt internationaal te verhandelen.

Ontdek de elektriciteitsmarkt

Digitaal dashboard

Het digitale dashboard voor TenneT klanten.

E-Insights

Het is onze visie om een van de meest transparante Transmission System Operators (TSO's) in Europa te zijn en daarmee waarde te creëren voor de samenleving. In Energy Insights gaan we dieper in op bepaalde onderwerpen rondom energie en tonen we data, informatie en waardevolle inzichten.

E-Insights

E-Insights

Feiten & cijfers gerelateerd aan TenneT, ons grid en de ontwikkeling ervan kunnen hier gevonden worden.

Lees meer
Bedrijf

TenneT is een toonaangevende Europese netbeheerder (TSO), met activiteiten in Nederland en in Duitsland. Wij streven ernaar om een betrouwbare en ononderbroken levering van elektriciteit in ons hoogspanningsnet te garanderen voor ongeveer 42 miljoen eindverbruikers.

Ontdek ons bedrijf

Wij zijn TenneT

Kennismaken

Geluid

Bij hoogspanningsstations en/ of transformatorstations is soms geluid te horen in de omgeving. Ook kunnen we te maken hebben met geluid in de nabijheid van bovengrondse hoogspanningsverbindingen. Bijvoorbeeld het zingen van de wind of het zogenaamde 'coronageluid'.

Geluid rondom transformator- of hoogspanningsstations

Bij nieuwbouw, uitbreiding en aanpassingen van hoogspanningsstations of transformatorstations kan voor de directe omgeving geluid een belangrijk thema zijn. TenneT hanteert de wet- en regelgeving en blijft binnen de gestelde normen. Toch is geluid een lastig onderwerp. Want geluid is een subjectieve beleving. De een hoort veel scherper dan de ander, en iedereen beleeft en ervaart het anders. We krijgen regelmatig vragen over het geluid dat zo'n station produceert. Die gaan over het bereik van het geluid, het type geluid of de toonsoort. Daarnaast gaan de vragen over de effecten van eventuele aanvullende maatregelen die we als TenneT kunnen nemen.

 

Zingen van de wind

Soms giert de wind rondom een woning of, en dat komt vaker voor, rondom een flatgebouw. Zo kunt u dat geluid ook bij hoogspanningsverbindingen of hoogspanningsmasten horen. Dit vindt vooral bij grotere windsnelheden plaats.

Coronageluid

Een ander geluid dat bij een hoogspanningsverbinding te horen kan zijn is coronageluid. Dit geluid treedt vooral op bij erg vochtig weer zoals bij mist. Coronageluid is het knisperen dat u kunt horen als u onder een hoogspanningsverbinding staat. Dit licht knisperende geluid ontstaat doordat stroom onderweg een oneffenheid op de geleider tegenkomt. De spanning 'springt' dan naar buiten toe. Door bij de nieuwe verbindingen extra eisen te stellen aan het gebruikte materiaal wordt het coronageluid tot een minimum beperkt. Overigens heeft het knetteren geen schadelijke gevolgen voor de gezondheid.

Animatie over geluid rondom stations

Downloads

Effect van coronageluid op het gedrag van paarden - desk studie (509 KB, pdf, 29-06-16)

Effect van coronageluid op het gedrag van paarden - desk studie Download Download
Effect van coronageluid op het gedrag van paarden - interviews (1 MB, pdf, 29-06-16)

Effect van coronageluid op het gedrag van paarden - interviews Download Download

Veelgestelde vragen over laagfrequent geluid

Wat voor geluid maakt een transformatorstation?

We maken onderscheid tussen het geluid van de transformatoren en het geluid van zogenaamde schakelvelden. Een schakelveld maakt een klik die af en toe te horen is. Soms is dat één keer per maand en sommige velden schakelen zelfs maar één keer per jaar. Het geluid van de transformatoren is te kenmerken als een laag, licht brommend geluid. We noemen dit ook wel laag frequent geluid (LFG).

Is dat geluid te horen?

Of het geluid te horen is, is afhankelijk van de afstand tot het transformatorstation, de aanwezigheid van andere geluidsbronnen, windrichting, enz. Dat geldt voornamelijk voor het lage bromgeluid, het laag frequent geluid. Een klein percentage van de bevolking is in staat om laag frequent geluid waar te nemen. Meestal wordt het geluid van een transformatorstation grotendeels overstemd en gaat het op in andere, bestaande omgevingsgeluiden. Denk aan wind, natuurlijke andere geluiden, verkeer, bedrijfsactiviteiten.

Wat is laagfrequent geluid (LFG) eigenlijk?

‘Gewoon geluid', dat in de buitenlucht natuurlijk voorkomt, ligt meestal in het frequentiegebied tussen 400 en 2500 Hz. De gehoordrempel is de laagste geluidsgolf waarbij een persoon een geluid nog kan waarnemen, met andere woorden het zachtste geluid dat een persoon kan horen. Wanneer je geluid niet meer kunt horen maar wel kunt voelen, spreken we van laagfrequent geluid. Dat is geluid met een frequentie beneden 100/125 Hz. Laagfrequent geluid is geen apart geluid. Maar is onderdeel van het hele geluidspectrum. Het hoorbare geluid kan het laagfrequent geluid maskeren / minder voelbaar maken. Zo zal in een stille omgeving laagfrequent geluid eerder als hinderlijk worden ervaren dan wanneer iemand in een omgeving zit met meer geluid.

Wat zijn voorbeelden van laagfrequent geluid?

Laag frequent geluid is meestal mechanisch voortgebracht geluid. Laagfrequent geluid wordt op verschillende manieren opgewekt: door luchtstromingen langs objecten of in leidingsystemen of door mechanische trillingen veroorzaakt door machines en apparaten. Bekende laagfrequent geluidbronnen zijn: windstroming langs objecten of in schoorstenen, windturbines, gasturbines, procesfornuizen, luchtkoelers, zuigercompressoren, transformatoren, persen, enz.

Werken de maatregelen ook tegen laagfrequent geluid?

Ja, maar de maatregelen hebben het meeste positieve effect op het beperken van 'gewoon' geluid. Het effect van de maatregelen op laagfrequent geluid is ongeveer 1 à 2 dB(A).

Doet TenneT ook onderzoek naar de effecten van laagfrequent geluid?

Nederland kent geen wettelijke normen voor de beoordeling van laagfrequent geluid. Omdat we merken dat er in de omgeving van nieuwe hoogspanningsstations diverse vragen over laagfrequent geluid zijn, besteden we hier toch aandacht aan. Er zijn richtlijnen voor laagfrequent geluid zoals de NSG Richtlijn Laagfrequent geluid en de zogenaamde Vercammen-curve. Met de NSG-curve wordt de hoorbaarheid van laagfrequent geluid beoordeeld. De Vercammen-curve wordt gebruikt om te beoordelen of laagfrequent geluid tot hinder kan leiden.

Wat doet TenneT om geluid te verminderen?

De ontwerpen van nieuwe transformatorstations of uit te breiden stations voldoen aan de wettelijke geluidsnormen. De projecten passen binnen de toegestane geluidsruimte. We realiseren ons dat omwonenden soms al veel hinder ondervinden van bijvoorbeeld industrie. In zeer uitzonderlijke gevallen kunnen we, bovenop de wettelijke maatregelen, extra maatregelen overwegen.

Denk aan:

  • Kiezen van een juist positie van de transformatoren ten opzichte van de bewoonde omgeving.
  • Geluidsabsorberend materiaal aanbrengen aan de binnenzijde van de wanden.
  • Deels of volledig inpakken van transformatoren en compensatiespoelen

Of en hoeveel effect deze maatregelen hebben, is per situatie verschillend. Op basis van geluidberekeningen is het aannemelijk dat dan het geluid van een transformatorstation met extra maatregelen minder waarneembaar zal zijn.

Hoe zit het met de Wet Geluidhinder?

Bij de aanleg van een nieuw station, of bij de uitbreiding van een bestaand station, voldoen we aan de wettelijke normen. In Nederland bestaan geen wettelijk voorgeschreven normen of criteria specifiek voor laagfrequent geluid.  

Waar legt TenneT deze maatregelen vast?

De extra geluidsmaatregelen worden vastgelegd in een Omgevingsvergunning.

Doet TenneT onderzoek naar de gevolgen van het geluid op de omgeving (gezondheid, leefbaarheid)?

TenneT onderzoekt per project de geluidniveaus van nieuwe transformatorstations of uit te breiden stations. Daarbij toetsen we of we voldoen aan de wettelijke eisen.

Kunnen trillingen (resonantie) van het transformatorstation hinder veroorzaken?

Overlast door trillingen van een transformator is uitgesloten. Een transformator produceert trillingen die worden omgezet in geluid. Een deel gaat de grond in. Dat effect ebt binnen een beperkt aantal meters weg.

Hoe werkt het geluidzonemodel en wie is verantwoordelijk voor handhaving?

Het geluidzonemodel is een rekenmodel met alle vergunde geluidbronnen op een industrieterrein en geluidgevoelige functies binnen de geluidzone. Elke nieuwe aanvraag voor een milieuvergunning op het industrieterrein wordt door het bevoegde gezag getoetst aan het geluidzonemodel. Daarbij wordt gekeken of de nieuwe aanvraag past binnen de nog beschikbare geluidruimte.

Als de geluidruimte 'vol' is dan kan een nieuwe vergunning alleen worden verleend als er geluidruimte vrij komt. Dat kan bijvoorbeeld door het wegnemen van niet gebruikte, vergunde geluidruimte of het treffen van maatregelen aan geluidbronnen.

Vragen?

Service Center

Openingstijden: maandag t/m vrijdag tussen 08:30 en 17:00

Ook interessant

Gezondheid

Wij werken met de grootst mogelijke zorg aan het garanderen van een betrouwbaar elektriciteitsnet. Daarnaast vinden wij het van belang om inzicht te geven in de mogelijke effecten van het wonen in nabijheid van hoogspanning. De mogelijke effecten van blootstelling van mensen aan magnetische velden in relatie tot hoogspanning zijn onderwerp van zorg en discussie. 

Lees meer

Landschap en millieu

Elektriciteit moet lange afstanden afleggen door allerlei landschappen om huishoudens en bedrijven van energie te voorzien. Dit heeft onvermijdelijk een effect op het milieu. We zijn ons bewust van onze verantwoordelijkheid voor het milieu en proberen daarom de effecten van onze activiteiten zoveel mogelijk te beperken.

Lees meer

Invloed op apparatuur

Elektrische apparaten kunnen in zeer uitzonderlijke gevallen door de aanwezigheid van hoogspanningslijnen verstoord raken. Mocht dit gebeuren, dan is het probleem veelal heel eenvoudig te verhelpen door het aarden van objecten die interfereren met de verbinding. De invloed van hoogspanningsverbindingen op apparatuur (=interferentie), komt in de praktijk heel zelden voor. Interferentie kan zich op onderstaande manieren voordoen. Op GPS-apparatuur gaan we apart in.

Lees meer