Skip to content
The offshore LanWin Wind Energy Hub 6GW with its connections

De Windstroombooster: TenneT presenteert 6-gigawatt distributieknooppunt om de doelstellingen voor offshore-uitbreiding te versnellen

Transmissienetbeheerder TenneT heeft vandaag een technologische innovatie gepresenteerd die de uitbreiding van het offshore-netwerk voor windenergie in de Noordzee aanzienlijk kan versnellen. Met de windstroombooster kan zes gigawatt offshorecapaciteit drie jaar eerder worden gerealiseerd. Ter vergelijking: zes gigawatt aan capaciteit komt overeen met zes grote elektriciteitscentrales.

Leestijd

4 Minuten

Laatste update

11-7-2022

  • De windstroombooster realiseert een versnellingspotentieel van drie jaar voor de ambitieuze klimaatdoelstellingen van Duitsland
  • De ministers van Energie Olaf Lies en Jan Philipp Albrecht en senator van Economie Kristina Vogt verwelkomen het initiatief van TenneT voor duurzame netuitbreiding in de Noordzee- en kustregio's 
  • De industrie en de offshore-sector steunen het voorstel van TenneT als een essentiële bijdrage tot het koolstofarm maken van de economie en een slimme koppeling van windenergie met waterstof  

Het concept werd gepresenteerd samen met de ministers van Energie van Nedersaksen, Olaf Lies, en Sleeswijk-Holstein, Jan Philipp Albrecht, en met het Bremer staatsraadslid Kai Stührenberg - als vertegenwoordiger van de Bremer senator voor economische zaken Kristina Vogt.

De windstroombooster is een eerste concrete stap in de richting van een vermaasd gelijkstroomnet op lange termijn op zee en op het land. Een vermaasd gelijkstroomnet (HVDC overlay grid) op het land en op zee zorgt voor voorzieningszekerheid op lange termijn en vermindert de economische kosten van de integratie van hernieuwbare energiebronnen om de klimaatdoelstellingen te bereiken.

Belangrijke bedrijven, waaronder bijvoorbeeld ArcelorMittal, Entwicklungsagentur Region Heide, EWE, Holcim, Hynamics, Ørsted, Raffinerie Heide, Salzgitter AG, Uniper, alsmede de windenergieverenigingen BWO en WAB steunen het initiatief van TenneT.     

Tim Meyerjürgens, COO van TenneT: "Voortbouwend op onze uitgebreide ervaring met de bouw en exploitatie van offshore-netaansluitingen, toont onze conceptuele en technologische innovatie voor een distributieknooppunt van zes gigawatt een manier om de verwezenlijking van ambitieuze klimaatbeschermingsdoelstellingen aanzienlijk te versnellen. Wij zien dit ook als een aanbod voor de coalitieonderhandelingen die momenteel aan de gang zijn en die, zoals bekend, een stimulans willen voor de uitbreiding van hernieuwbare energiebronnen in Duitsland. Tegelijkertijd leggen wij de basis voor een duurzame interconnectie van het gelijkstroomnet. Op die manier verhogen wij op duurzame wijze zowel de efficiëntie als de voorzieningszekerheid en leveren wij een belangrijke bijdrage tot de intelligente koppeling van offshore-windenergie met electrolyzers die dicht bij de opweklocatie en het gasnet moeten worden gebouwd".

Olaf Lies, minister van Energie en Milieu van Nedersaksen, verklaarde: "De sleutelrol van offshore-windenergie voor de energie- en klimaatdoelstellingen wordt nog duidelijker wanneer we kijken naar de sectoroverschrijdende uitvoering van de energietransitie - d.w.z. ook de energiebehoeften die moeten worden gedekt door hernieuwbare energiebronnen buiten de elektriciteitssector. Dit zal niet mogelijk zijn zonder groene waterstof en de groene elektriciteit die daarvoor nodig is. Naast de rol in het energie- en klimaatbeleid is er ook het belang van industrie- en werkgelegenheidsbeleid - voor Noord-Duitsland, maar ook ver daarbuiten. Samen met de naburige deelstaten heeft Nedersaksen de kans om de toegangspoort voor offshore-energie voor heel Duitsland te worden. Om de kansen van de waterstoftechnologie in de zin van een duurzame energievoorziening voor de lokale industrie en bedrijfslocatie te kunnen benutten, moeten we nu al de technische voorwaarden scheppen en daarmee ook een belangrijke stap zetten in de netplanning in de richting van een toekomstgericht, kostenefficiënt en internationaal gekoppeld gelijkstroomnet. Gezien de recente stagnatie in de expansie van offshore-windenergie hebben we ook behoefte aan benaderingen als deze, die ons in staat stellen het tempo weer op te voeren omdat de tijd anders opraakt. De voorbereiding op de toekomstige aanleg van meerdere terminals zou ook directe voordelen hebben in Wilhelmshaven, omdat er minder ruimte nodig is voor de geplande projecten ter plaatse".

"Het gepresenteerde concept om het gebruik van windenergie op zee sneller te doen toenemen en tegelijk elektriciteitsleidingen te sparen, is een stap in de goede richting. We moeten zo snel mogelijk met een haalbaar doelconcept komen over hoe we onze infrastructuur tegen 2045 willen uitbreiden," zei de minister van Energie van Schleswig-Holstein, Jan Philipp Albrecht. "En we moeten vandaag beginnen met plannen. Wij willen een Europese energietransitie en daar hoort een Europese systeeminterconnectie bij die niet alleen elektriciteit omvat, maar ook de productie en het vervoer van groene waterstof. We zullen kiezen voor een integrerende, onderling verbonden aanpak en sterke toekomstbestendige energie-infrastructuren bouwen in het centrum van Europa".

Kristina Vogt, senator voor Economie, Arbeid en Europa van Bremen hierover: "De inzet voor hernieuwbare energiebronnen en met name de sterkere uitbreiding van offshore-windenergie om de klimaatdoelstellingen te halen, is al lang een van mijn belangrijkste aandachtspunten. Het gepresenteerde concept om de expansie van offshore-windenergie te versnellen is een uitstekend voorbeeld van hoe deze expansie met creatieve ideeën sneller kan worden gerealiseerd. Als industriële locatie met een in de toekomst aanzienlijk grotere vraag naar elektriciteit, zal de deelstaat Bremen hier rechtstreeks van profiteren. De uitstoot van broeikasgassen kan worden verminderd en tegelijk kunnen waardecreatie en banen worden veiliggesteld."

Het concept in een oogopslag

Voordeel: versnelling van de offshore-expansie

TenneT is verantwoordelijk voor de bouw van ongeveer 17 van de momenteel geplande 20 gigawatt offshore transmissiecapaciteit in de Noordzee en de Baltische Zee tegen 2030. Met het voorgestelde uitbreidingstraject voor nog eens zes gigawatt tegen 2032, dat eigenlijk pas in 2035 was gepland, kunnen de Duitse doelstellingen voor offshore-expansie op korte termijn aanzienlijk worden verhoogd en zo bijdragen tot een versnelde uitvoering op weg naar klimaatneutraliteit.

Voordeel: Internationale verbindingen in de Noordzee

Om de Europese klimaatdoelstellingen te halen, moet de uitbreiding van offshore windenergie in de Noordzee op lange termijn over de landsgrenzen heen worden gepland. Wat nodig is, is een offshore-netwerk voor de Noordzee dat de Noorzeelanden met elkaar verbindt. Dit is met name van belang voor Duitsland, aangezien het Duitse offshore-windpotentieel niet toereikend zal zijn om de Duitse klimaatdoelstellingen tegen 2045 te halen. De interconnectie van verschillende offshore-verbindingen uit verschillende staten verhoogt de efficiëntie en de continuïteit van de voorziening en creëert nieuwe Europese handelscapaciteiten voor elektriciteit. Het modulaire distributieknooppuntconcept van de LanWin hub maakt bijvoorbeeld interconnectie met het Deense "energie-eiland" en, in de toekomst, met andere Noordzeelanden mogelijk. Dit distributiecentrum zou worden gevestigd in het LanWin-gebied van de Duitse Buitenlandse Economische Zone in de Noordzee, ongeveer 150 kilometer voor de Duitse kust.

Voordeel: koppeling van slimme sectoren op de interconnectiepunten van het kustnet

Tot dusver zijn offshore-windmolenparken altijd via punt-puntverbindingen aangesloten op het elektriciteitsnet op het vasteland. Om de ambitieuze klimaatdoelstellingen van Duitsland en Europa te verwezenlijken, moet een internationaal vermaasd gelijkstroomnet op zee en aan land worden aangelegd, zodat meer energie kan worden getransporteerd via de geplande gelijkstroomlijnen op het land. Op de interconnectiepunten van het offshore-net in de buurt van de kust is, naast de decarbonisatie van energie-intensieve processen, een koppeling met geplande elektrolyseprojecten en met de gasinfrastructuur en de feed-in van windenergie op het vasteland gepland.

Voordeel: minder grondverbruik op het land

Om particuliere consumenten, de industrie en geplande elektrolyseprojecten van windenergie op zee te voorzien en een directe verbinding met de doorgaande gelijkstroomlijnen op het land mogelijk te maken, zullen de drie offshore-verbindingen dicht bij de kust in Heide (Sleeswijk-Holstein), Wilhelmshaven (Nedersaksen) en in de omgeving van Bremen aan land komen. Het concept van de Windstroomboosters voorziet in de behoefte aan ruimte en land in de kustgebieden en biedt tegelijkertijd nieuwe kansen voor de aldaar gevestigde industriële clusters. Elk van deze drie gebieden zal worden geïntegreerd als een windkrachtbooster met een verbinding van twee gigawatt.  

Voordeel: ervaring en innovatie

TenneT heeft al 14 offshore netaansluitingen gerealiseerd in Nederland en Duitsland en exploiteert daarmee meer dan de helft van de offshore netaansluitingscapaciteit in de EU. TenneT benut de aldus ontwikkelde knowhow ten behoeve van nieuwe projecten. Voor de LanWin hub vertrouwt TenneT op haar innovatieve twee gigawatt standaard voor gelijkstroomverbindingen, aangevuld met verdere technologische ontwikkelingen voor het Windstroombooster concept. De nieuwe norm heeft tot doel de kosten van de uitbreiding van het offshore-netwerk verder te verlagen en de ruimtelijke en milieueffecten tot een minimum te beperken.

Ondersteuners van het TenneT-initiatief

Tal van bedrijven uit de industrie en de energiesector en brancheorganisaties steunen het initiatief van TenneT om de verwezenlijking van offshore-uitbreidingsdoelstellingen in de Noordzee te versnellen. TenneT maakt gebruik van het Windstroombooster-concept: de bouw van modulaire windenergie distributiehubs op zee en op land wordt gecombineerd met grid-serving locaties die geschikt zijn voor de industrie. Het doel is oplossingen voor het koolstofvrij maken van energie-intensieve processen in de industrie en voor de slimme koppeling van windenergie aan waterstof te koppelen aan de totstandbrenging van een internationaal netwerk van gelijkstroomlijnen. Bovendien verhoogt de directe interconnectie van verschillende offshore-verbindingen uit verschillende landen de efficiëntie en de continuïteit van de voorziening en creëert zij nieuwe Europese capaciteit voor de handel in elektriciteit.   

Windstrombooster partners overview