Skip to content
One of TenneT's pylons in the sunset

Magneetvelden en gezondheid

TenneT vindt het van belang om inzicht te geven in de mogelijke effecten van het wonen in nabijheid van hoogspanning. De mogelijke effecten van blootstelling van mensen aan magnetische velden in relatie tot hoogspanning zijn onderwerp van zorg en discussie.

In de brochure ‘Wonen nabij hoogspanning’ wil TenneT u meer duidelijkheid verschaffen over elektrische en magnetische velden. Blootstelling van mensen aan elektrische en magnetische velden vindt plaats op vele manieren, bijvoorbeeld bij het gebruik van een scheerapparaat, haardroger, magnetron, pc of tv. Maar ook bij het transport van elektriciteit via hoogspanningsverbindingen. We worden regelmatig benaderd met vragen over magnetische velden en gezondheid zoals:  

  • Wat zijn elektrische en magnetische velden (EM-velden)?  
  • Zijn ze schadelijk voor de gezondheid?  
  • Zijn er door de overheid wettelijke grenzen gesteld?  

In de brochure leest u ook enkele antwoorden op gestelde vragen en ons beleid over magnetische velden weer en leggen we uit hoe we daar in de praktijk mee omgaan. Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen? Neem dan contact op met ons Service Center. 

Veelgestelde vragen

Elektrische en magnetische velden kunnen we meestal niet zelf zien of voelen, maar de sterkte kan wel worden gemeten of berekend. De sterkte van de velden is afhankelijk van de aanwezige spanning (elektrisch veld) of de stroomsterkte (magnetisch veld), maar is ook sterk afhankelijk van de afstand tot de bron. Net zoals bij een warmtebron geldt voor elektrische en magnetische velden dat de veldsterkte snel afneemt wanneer de afstand tot de bron groter is. 

Het elektriciteitsnet in Nederland bestaat op het hoogste spanningsniveau nagenoeg geheel uit bovengrondse hoogspanningslijnen. Bij spanningen van 150.000 Volt en lager worden ook veel ondergrondse kabels gebruikt. Het laagste spanningsniveau is nagenoeg geheel ondergronds. Dit zijn de midden- en laagspanningskabels in woon- en industriegebieden. 

Het beleid van de Nederlandse overheid gaat uit van de grenswaarden van ICNIRP, volgens de aanbeveling van de Raad van de Europese Unie. Dit is 5.000 Volt/meter (ICNIRP) voor elektrische velden. De aanbevolen grenswaarden van voor magnetische velden is 100 microTesla.

Nederland hanteert geen wettelijke grenswaarden. Vanwege de epidemiologische aanwijzingen heeft de Nederlandse overheid besloten om het voorzorgsprincipe toe te passen en aanvullend beleid te formuleren voor nieuwe situaties bij hoogspanningslijnen.

In oktober 2005 heeft het (toenmalige) ministerie van VROM in een brief aan provincies, gemeenten en beheerders van hoogspanningslijnen het advies uitgebracht om zoveel als redelijkerwijs mogelijk te vermijden dat er nieuwe situaties ontstaan waarbij kinderen langdurig verblijven in een gebied rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0,4 microTesla. 

TenneT staat voor een zorgvuldige en verantwoorde aanleg en beheer van haar hoogspanningslijnen.  

Dat houdt in dat TenneT, naast de technische en economische belangen die gemoeid gaan met een transportnet, ook rekening houdt met het brede maatschappelijke belang. TenneT vult dit in door duidelijk en transparant te zijn over de breedte van magneetveldzones bij nieuwe bovengrondse hoogspanningslijnen. TenneT deelt deze informatie met overheden en omwonenden, bevolking en medewerkers van haar hoogspanningslijnen. Verder wordt hieraan invulling gegeven door: 

  • het ondersteunen van ontwikkeling van kennis over magnetische velden en effecten voor de gezondheid; 
  • het initiëren en uitvoeren van onderzoek naar technische mogelijkheden om blootstelling te beperken. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van de wintrackmast. 

Het beleidsadvies van de rijksoverheid is alleen van toepassing op bovengrondse hoogspanningslijnen en dus niet op ondergrondse hoogspanningsverbindingen, noch op opstijgpunten en hoogspanningsstations. Bij aanleg of aanpassing van kabels, opstijgpunten en stations zijn maatregelen als uitkoop e.d. dus niet aan de orde. TenneT hanteert bij de aanleg van een nieuwe kabel en een nieuw opstijgpunt en station het criterium 'afstand bewaren tot bebouwde omgeving' als één van de criteria voor de tracé-/locatiekeuze. Verder geeft TenneT bij aanleg of aanpassing van dergelijke infrastructuur inzicht in de magneetveldcontour. 

Meer informatie over magnetische velden in de buurt van hoogspanningslijnen is te vinden op de website van Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en Kennisplatform Elektromagnetische velden

Contact

TenneT logo

Service Center Nederland

Voor vragen over het project.